Azerbaycan perakendesi 2026: Kim büyüyor, kim geri çekiliyor

2026'da Azerbaycan perakendesi iki farklı hızda ilerliyor. Pazar genel olarak sakin, reel olarak yaklaşık %4 büyüyor. Ancak bu ortalamanın içinde gıda dışı ürünler hızlanıyor, gıda ise neredeyse yerinde sayıyor. Zincirler arasında da tablo aynı: bir grup oyuncu mağaza açıyor, yeni formatlar ve dijital hizmetler kuruyor; diğerleri yeniden yapılanıyor ya da küçülüyor.

Pazar: 67,6 milyar manat ve istikrarlı büyüme

2025'te perakende ticaret cirosu 67,6 milyar manat oldu ve reel olarak %3,8 büyüdü. Cari fiyatlarla 2021'den bu yana pazar 44,2 milyar manattan 67,6 milyar manata, yani yaklaşık bir buçuk kat büyüdü. Bu büyümenin bir kısmı fiyatların kendisinden geliyor; bu yüzden reel büyüme daha dürüst bir ölçü.

Gıdanın cirodaki payı son beş yılda %54,3–56,3 aralığında değişti: zirve 2022'de (%56,3), 2025'te ise %54,6. 2022'den bu yana tüketicinin sepeti yavaş yavaş gıda dışına kayıyor.

2026: gıda dışı hızlanıyor, gıda yerinde sayıyor

Ocak–Ağustos 2026'da perakende cirosu 44,3 milyar manat oldu, reel büyüme %3,9. Bunun 24,1 milyar manatı gıda, içecek ve tütün ürünlerine (+%1,4), 20,2 milyar manatı ise gıda dışı ürünlere (+%6,9) ait. Bu fark tesadüf değil: yılbaşından itibaren açıklanan tüm dönemlerde gıda dışı %6,5–6,9, gıda ise yalnızca %1,2–1,5 büyüdü.

Her kişi perakendede ayda ortalama 538,6 manat harcadı: 293,1 manatı gıda, içecek ve tütüne, 245,5 manatı gıda dışı ürünlere. Harcamaların yarısı hâlâ gıda; ikinci büyük kategori ise giyim ve ayakkabı.

Pazarlamacı için anlamı basit: gıda zincirlerinde pazarın kendisi az büyüyor, bu yüzden büyüme rakibin payından gelmek zorunda. Sadakat programları, özel markalar ve yeni formatlar için verilen yarışın nedeni de bu.

Organize perakendenin payı artıyor

2025'te cironun %28,4'ü şirketlere, yani zincirlere ve diğer tüzel kişilere ait. Bir yıl önce bu oran %27,1'di. Kalan %71,6 hâlâ bireysel girişimcilerin ve pazarların elinde. Son yılların ana trendi büfelerin ve küçük dükkânların yerini modern süpermarket ve hipermarketlerin almasıdır. Ülkenin ticaret zincirlerinde 50 binden fazla kişi çalışıyor.

Zincirler: kim ne yapıyor

Tamstore — yılın en hızlı büyüyeni

Avrora Group'un zinciri ilk mağazasını Kasım 2023'te Sumgayıt'ta açtı. Ekim 2024'te 45, 2025 sonunda 86 mağazası vardı. 26 Ağustos 2026'da Binegedi'de 100. mağaza açıldı ve üç yıllık hedefe süresinden önce ulaşıldı. Mağazaların 56'sı Bakü'de, 8'i Abşeron'da, 6'sı Sumgayıt'ta, 2'si Nahçıvan'da, 28'i ise bölgelerde.

Bravo — premium format ve online

Bravo'nun Ekim 2024'te 137 mağazası vardı. 2025'te 12 yeni mağaza açtı, yılı 145 mağazayla kapattı; Nisan 2026'da ise yaklaşık 150 mağaza ve 4.300 çalışanla faaliyet gösteriyor. 2025'te zincir ilk BRAVO PREMIUM mağazasını (Sea Breeze) açtı, BRAVO ONLINE ile sadakat programını ve online alışverişi tek uygulamada birleştirdi ve yaklaşık 200 yeni özel marka ürünü çıkardı.

Bazarstore — bölgelere doğru

Azersun Holding'in zinciri 99. mağazasını Ocak 2025'te Ağdaş'ta açtı. Ardından Beylegan (Aralık 2025), Gence'de 8. (Mart 2026) ve Şeki'de 3. (Nisan 2026) mağazalar geldi. Online mağaza siparişleri bir gün içinde teslim ediyor.

Araz — teknoloji ve üretim

Araz'ın mağaza sayısı kaynaklarda farklı: medya 2024'te 400'den fazla, Ocak 2026'da 300'den fazla mağaza yazıyor; şirketin sitesinde ise 345+ görünüyor. Bu yüzden sayı üzerinden bir sonuç çıkarmıyorum. Ancak 2026'nın ana yenilikleri açık: 5 mağazada PalmPay ile avuç içiyle ödeme, Apple ve Google Wallet'ta müşteri kartı, kurumsal hediye kartları, Masallı çiftçilerinin patatesi ve Ekim'de açılan APACK paketleme tesisi (4.800 m², 52 çalışan). Özel marka serisi 25 kategoride 1.000'den fazla ürün. 2025'te Araz, süpermarket zincirleri arasında en çok vergi ödeyen şirket oldu: 46,4 milyon manat.

OBA — ölçek

OBA ülkenin en büyük zinciri: 1.500'den fazla mağaza ve 10 binden fazla çalışan. 1.500. mağaza Aralık 2024'te Nahçıvan'da açıldı. Zincir, perakendede ilk girişim destek programını da başlattı.

AL Market — yeniden yapılanma

Azersun'un indirim zinciri 2025'te mağazalarını yeniledi, standartları karşılamayan bazı şubeleri kapattı ve yöneticisini değiştirdi. Şirketin sitesinde 800'den fazla mağaza gösteriliyor.

Grandmart, Bolmart ve MegaStore — ayrı yollar

2022'de bu markalar tek bir zincir olarak sunuluyordu (80 şube, Bizim Market katıldıktan sonra 96). Bugün farklı sahipleri olan ayrı şirketler. Grandmart Ekim 2024'te 32 şubeyle gösteriliyordu, Nisan 2026'da ise "10'dan fazla" şube yazılıyor. Bolmart'ta rakam Ekim 2024'ten Ekim 2025'e 45'ten "20'den fazla"ya düştü; ancak şirket yönetimi mağaza kapatmanın gündemde olmadığını açıkladı. Bu rakamlar farklı kaynaklardan geliyor; kesin bir ölçüm olarak değil, bir yön olarak okunmalı.

Diğer oyuncular

Rahat 100. şubesini Rahat Gourmet formatında Crescent Mall'da açtı: 3.500 m² ve ülkedeki ilk self-servis kasalar. Neptun 2025'te dijital Neptun Fayda kartını Apple ve Google Wallet'a taşıdı. KingsMart, Sahil ve Hövsan'da yeni şubelere hazırlanıyor.

2025–2026: önemli gelişmeler

Pazarlamacı için 5 sonuç

1. Bölgeler açılıyor. Tamstore'un 28 bölge mağazası ve Bazarstore'un Gence, Şeki, Beylegan ve Ağdaş açılışları, zincirlerin Bakü dışına çıktığını gösteriyor. Bölge aktivasyonları ve bölgesel promosyonlar artık ayrı bir plan gerektiriyor.
2. Özel markalar rafta yer kaplıyor. Araz'ın 1.000'den fazla özel marka ürünü var, Bravo 2025'te yaklaşık 200 yenisini ekledi. Üretici markaları raf için artık yalnızca birbirleriyle değil, zincirin kendi markasıyla da yarışıyor.
3. Gıda dışı bütçeyi yiyor. Gıda dışı, gıdadan yaklaşık beş kat hızlı büyüyor. Gıda markaları için bu, fiyat hassasiyetinin ve promosyon baskısının süreceği anlamına geliyor.
4. Sadakat dijitalleşiyor. Wallet kartları (Araz, Neptun), uygulamalar (BRAVO ONLINE, OBA Plus) ve avuç içiyle ödeme, zincirlere müşteri verisi sağlıyor. Bir sonraki adım, bu veriyle markalara hedefli promosyon önermek.
5. Pazar iki kutba ayrılıyor. Bir yanda Bravo Premium ve Rahat Gourmet, diğer yanda AL Market indirim zinciri ve OBA'nın yakın mesafe formatı. Orta segmentte kalan zincirler üzerindeki baskı artacak.

Rapor, 2026'nın Ocak–Ağustos verilerine dayanıyor. Azstat Ocak–Eylül verilerini ve yıl sonuçlarını açıkladığında güncellenecek.