Dünya dondurma bazarı 2026: nəhənglər bölünür, kakao ucuzlaşır, Asiya sürətlənir

2026-cı il dondurma bazarı üçün struktur ilidir. Unilever-in dondurma biznesi ayrıca şirkət — The Magnum Ice Cream Company kimi birjaya çıxdı, Nestlé qalan dondurma bizneslərini satmağa hazırlaşır, Froneri isə alışlarla böyüyür. Eyni zamanda xərc tərəfində də dönüş var: 2025-ci ildə mənfəəti yeyən kakao kəskin ucuzlaşıb, süd məhsulları da ucuzdur, amma şəkər bahalaşır.

Bazar nə qədərdir? Cavab kimdən soruşmağınızdan asılıdır

Dünya dondurma bazarının həcmi üzrə vahid rəqəm yoxdur. IMARC 2025-ci il üçün 80,9 mlrd dollar, Expert Market Research 86,8 mlrd dollar deyir. GlobalData 2024-cü il üçün 86,7 mlrd, The Business Research Company isə 105,8 mlrd dollar hesablayır. Reuters Magnum-un birjaya çıxışı ilə bağlı yazıda bazarı 87 mlrd dollar kimi göstərib. Fərq 25 mlrd dollara qədərdir — ona görə hesabatlarda həmişə mənbəni və baza ilini yazmaq lazımdır.

Artım proqnozları da fərqlidir: illik 2,9%-dən 6,3%-ə qədər. Bazarın lideri Magnum isə 2026-cı ildə bazarın 3–4% böyüyəcəyini gözləyir, öz üzvi artımı üçün hədəfi 3–5%-dir. Ən böyük regionun hansı olduğu da mübahisəlidir: IMARC Avropanı (35,1%), GlobalData isə Amerikanı (34,4%) göstərir.

Liderlər: Magnum və Froneri

Bazar çox parçalanmış olsa da, iki oyunçu açıq şəkildə öndədir. Magnum dünya bazarının 21%-ni, Froneri təxminən 11%-ni tutur. Dünyanın beş ən böyük dondurma brendindən dördü Magnum-a məxsusdur.

Magnum 8 dekabr 2025-ci ildə Amsterdam, London və Nyu-York birjalarında ticarətə başladı, ilk gün dəyəri şirkətin 2024-cü il gəlirindən (7,9 mlrd avro) bir qədər az idi. 2025-ci ilin nəticələri zəif qarşılandı: gəlir 7,9 mlrd avroda qaldı, xalis mənfəət 595 mln avrodan 307 mln avroya düşdü və nəticələrin açıqlandığı gün səhmlər 13,9% ucuzlaşdı. Avropada mənfəəti əsasən bahalı kakao yedi. 2026-cı ilin birinci yarısında isə şirkət gözləntiləri üstələdi: üzvi artım 4,7% oldu, analitiklər isə 3,4% gözləyirdi. Ben & Jerry's ikinci rübdə 9,2% artdı. Buna baxmayaraq birinci yarımildə xalis mənfəət 464 mln avrodan 349 mln avroya düşüb. Şirkət Hindistanda Kwality Wall's-un nəzarət paketini və Portuqaliya biznesini alıb.

Froneri 2025-ci ildə 5,56 mlrd avro gəlir əldə edib, sabit valyuta məzənnəsi ilə 3,1% artım. Amma həcm bir qədər azalıb: paletlərlə təxminən 0,3%, əsas brendlər üzrə 0,8%. Şirkət artımı alışlarla qurur: Food Union-un Avropa biznesini alır, Meksikada Nestlé ilə birgə müəssisəyə tam nəzarəti götürüb. Nestlé isə qalan dondurma bizneslərini təxminən 1 mlrd İsveçrə frankına Froneri-yə satmaq üçün danışıqlar aparır.

Kim böyüyür, kim geriləyir

Ən sürətli artım Asiyadan və Mərkəzi Asiyadan gəlir. Çində 30 ildir lider olan Yili-nin soyuq məhsullar biznesi 2025-ci ildə 12,6%, 2026-cı ilin birinci yarısında 10,3% böyüyüb — bu, şirkətin ən sürətli artan əsas biznesidir. Lotte-nin Hindistandakı dondurma satışı birinci yarımildə 29% artıb, istehsal həcmi isə 85% çoxalıb. Qazaxıstan 2025-ci ildə rekord — 63,2 min ton dondurma istehsal edib (+22%), ilk dəfə xalis ixracatçı olub, 2026-cı ilin birinci yarısında isə istehsal 47,4% artıb.

Geriləyənlər tərəfində Nestlé qalan dondurma bizneslərini Froneri-yə satır (birgə müəssisədə isə qalır), General Mills Çindəki Häagen-Dazs mağazalarını satır. Analitik Yaling Jiang-ın fikrincə, Çində yüksək yağlı dondurma öz pikini keçib.

ABŞ bazarı başqa bir dərs verir: klassik paket dondurma dəyərcə 1%, ədədcə 3% azalıb, amma kiçik və “daha yüngül” formatlar sürətlə böyüyür. JonnyPops 88%, Yasso 18%, süd əsaslı dondurulmuş desertlər isə 29% artıb. Alıcı daha kiçik qablaşdırma alır, buna görə də həcm aşağı düşür.

Xammal: kakao ucuzlaşır, şəkər bahalaşır

2025-ci ildə dondurma istehsalçılarının ən böyük problemi kakao idi. 2026-cı ildə vəziyyət dəyişib. Dünya Bankının məlumatına görə iyun ayında kakao bir il əvvəlkindən 50%-dən çox ucuz idi. 22 oktyabrda kakao fyuçersi tonu üçün təxminən 5 580 dollar idi — 2024-cü ilin dekabrındakı 12 906 dollarlıq pikdən iki dəfədən çox aşağı. FAO-nun süd qiymətləri indeksi bir ildə 19,1% düşüb, yağ və pendir bir il əvvəlkindən xeyli ucuzdur.

Amma bütün xərclər aşağı getmir. FAO-nun şəkər indeksi bir ildə 14,7% artıb və 2025-ci ilin aprelindən bəri ən yüksək səviyyədədir. Yağsız süd tozu 33,1% bahalaşıb. Magnum isə enerji xərclərini və Yaxın Şərqdəki qeyri-müəyyənliyi 2026-cı ilin yeni riskləri kimi göstərir.

Tələb: hava, GLP-1 və protein

Hava hələ də rübləri həll edir. 2025-ci ildə soyuq yay Rusiyada istehsalı aşağı saldı, 2026-cı ilin birinci yarısında isə Magnum-un Çindəki artımını pis hava ləngitdi.

İkinci mövzu arıqlama dərmanlarıdır (GLP-1). Cornell Universitetinin araşdırmasına görə, bu dərmanları qəbul edən ailələr altı ay ərzində ərzaq xərclərini 5,3% azaldır, şirniyyata xərcləri isə daha çox. ABŞ-da bu ailələr artıq bütün ailələrin 23%-ni təşkil edir. Magnum-un mövqeyi belədir: bu insanlar kalorini azaldır, amma özlərini “mükafatlandırmaqdan” imtina etmir. Cavab da bazarda görünür: bir qabda 30 qram protein olan dondurmalar, 250 kaloridən az porsiyalar.

Qonşu bazarlar: Rusiya, Türkiyə, Qazaxıstan, Azərbaycan

Rusiya. Rosstat-a görə 2025-ci ildə dondurma istehsalı 7,5% azalaraq 517 min tona düşüb. 2026-cı ilin əvvəli də zəif keçib — yanvarda −11,9%, fevralda −20,5%. Amma iyun və iyul aylarında istehsal yenidən artıb (+6,8% və +6,4%) və yanvar–iyul üzrə azalma 1,8%-ə enib. Bazardan “Русский холодъ” faktiki olaraq çıxıb.

Türkiyə. Rəqabət Qurumu Unilever Türkiyə və Magnum Dondurma barəsində araşdırma açıb və dondurucu vitrinlərin 30%-nin rəqib məhsullar üçün ayrılmasını tələb edib. Türkiyənin dondurma ixracı 2025-ci ildə 72,8 mln dollar olub.

Qazaxıstan regionun yeni ixracatçısıdır: 2025-ci ildə ixrac 36,8% artaraq 14,2 min tona çatıb, idxal isə 12,2 min tona düşüb.

Azərbaycan. 2026-cı ilin yanvar–aprel aylarında ölkəyə 205 ton, 1,35 mln dollarlıq dondurma idxal olunub. Dəyərcə ən böyük tədarükçü Türkiyə, həcmcə isə Rusiyadır. Doqquz ildən sonra ilk dəfə Çindən də idxal qeydə alınıb.

Marketoloq üçün 5 nəticə

1. Xərc təzyiqi zəifləyir, amma qiymətlər dərhal düşməyəcək. Kakao və süd ucuzlaşır, şəkər və enerji bahalaşır. Bu, 2027-ci il qiymət siyasətində manevr imkanı deməkdir.
2. Kiçik və “yüngül” formatlar qazanır. Porsiya nəzarəti, protein və aşağı kalori artıq niş deyil, artımın əsas mənbəyidir.
3. Premium hamı üçün işləmir. Ben & Jerry's böyüyür, amma Çində yüksək yağlı premium seqment zəifləyir. Premium mövqe məhsulun dəyəri ilə dəstəklənməlidir.
4. Dondurucu vitrin rəqabət alətidir. Türkiyədəki qərar göstərir ki, vitrin üzərində eksklüzivlik tənzimləyicilərin diqqətindədir.
5. Region istehsalçıları böyüyür. Qazaxıstanın sürətli artımı və Çindən idxalın bərpası göstərir ki, regional bazarda rəqabət artacaq.

Hesabat 23 oktyabr 2026-cı il tarixinə qədər açıqlanan məlumatlara əsaslanır.